Köylü (Köyde Başlayan Bir Hayat — Geçmişten Bugüne)

Köylü, Anadolu’nun ücra bir köyünün canlı sözlü gelenekleri ve ortak yaşam ritimleriyle şekillenmiş bir hayatı anlatan bir anı kitabıdır. Yazılı kayıtların nadir olduğu bu coğrafyada tarih, dayanıklılık, akrabalık ve kuşaktan kuşağa aktarılan bilgeliği konu alan canlı hikâyelerle yaşamaya devam eder. 1949 yılında yerel bir festival sırasında doğan Fikri, çok kuşaklı, hareketli bir evde büyüdü. Hem sevinç hem de zorluklarla yoğrulan bu ilk yıllar, doğayla iç içe, sade bir yaşamın içinde geçti ve hafızayla anlam yüklü bir hayatın temelini attı.

Doğuştan meraklı bir çocuk olan Fikri’nin eğitim serüveni, köy ilkokulundan Gürün’deki ortaokula, ardından Sivas’ta liseye ve nihayet İstanbul’daki üniversiteye kadar uzandı. Sonunda Stanford Üniversitesi’nden doktora derecesi alarak hem entelektüel hem kişisel anlamda ufkunu genişletti.

On yıllar boyunca Fikri, ses kayıtları, fotoğraflar ve 1550 tarihli bir Osmanlı vergi defteri gibi tarihî kaynaklar aracılığıyla hem kişisel anılarını hem de köyün kolektif tarihini bir araya getirdi. Hikâyesi aynı zamanda Osmanlı’dan Cumhuriyet’e kadar uzanan dönemde kırsal topluluklara yönelik sistematik ihmalin bir eleştirisidir; bunun yerine köylülerin geliştirdiği direnç ve kendi kendine yeterlilik öne çıkarılır.

Bir zamanlar aşağılayıcı biçimde kullanılan köylü sözcüğünü bir onur ve kimlik nişanesi olarak yeniden sahiplenen Fikri, Aşağı Sazcığaz köyünden Cape Cod, Massachusetts’e uzanan yolculuğunu anlatırken kökleriyle bağını hiç koparmadığını gösterir. Kişisel anlatı ile kültürel eleştiriyi harmanlayan Köylü, yetmiş beş yıla yayılan dokulu ve izlenimci bir anı kitabıdır—köken, hafıza ve köy hayatının kalıcı ruhuna duyulan derin bir saygıyla yazılmıştır.

Fikri’nin uluslararası kariyeri onu kültürler ve kıtalar arasında dolaştırarak kimliğini zenginleştirmiştir. Bugün Cape Cod kıyısında yaşayan Fikri, dayanıklılıkla, merakla ve kalıcı kültürlerarası bağlarla örülü bir hayatın somut örneğidir.